MENÜ ☰

Kalorimetre ve Su Sayacı

KALORİMETRE ENERJİ ÖLÇME SİSTEMLERİ

1-ELEKTROMEKANİK KALORiMETRELER

 

  • Elektronik hesap ünitesi, sıcaklık sensörü ve debimetreden oluşmaktadır
  • Çark tarama ve dönen türbün sistemi ile ölçüm yapmaktadırlar.
  • Pt.500 sıcaklık sensör çiftleri gidiş ve dönüş olmak üzere boruya daldırılır.

MEKANİK KALORİMETRE   AVANTAJLARI

– İlk yatırım maliyeti daha uygundur.

– Kolay temin edilebilir.

– Ekonomik yedek parça temini

– Aşınma, elektromagnetik alana ve fiziksel  darbelere karşı daha dayanıklıdır.

-Zarar görmüş sensor kabloları, haberleşme kartları  kolayca yeni parçalar ile  değiştirilebilir.

MEKANİK KALORİMETRE DEZ-AVANTAJLARI

-Basınç kaybı daha fazladır.

Ultrasonik kal. 1 m3/h ¾« –2 Mss

Mekanik     kal. 1 m3/h ¾« –3,5 mSS

-Kirli suya karşı daha az dayanıklıdır. ½ ve ¾ kalorimetreler daha kolay tıkanabilmektedir.

-Minimum ölçüm debi hassasiyeti 1/100 dür. Ultrasonik kalorimetreye göre daha az hassastır.

– Tesisattaki yabancı cisimler yüksek basınçta çarkın pervanelerini ve çark yatağını bozabilmektedir.

ÇARKI ZARAR GÖRMÜŞ TÜRBİN TİP DEBİMETRE

 

ULTRASONİK TİP KALORİMETRE
 

-İçerisinde oynar parça bulunmamaktadır.

-Suyun içinde ses dalgalarının iletim prensibi ile ölçüm yapılır

-Debi ölçümünde 1/250 oranına kadar  yüksek hassasiyet ile ölçüm yapar.

 

 ULTRASONİK KALORİMETRE   AVANTAJLARI

-İçerisinde hareketli parça bulunmaz.

-Daha az bakım gerektirir.

-Kirlilikten daha az etkilenir.

-Nominal debi ölçüm hassasiyeti daha yüksektir. (1/200-1/250)

-Basınç kaybı mekanik kalorimetreye göre daha düşüktür.

ULTRASONİK KALORİMETRE  DEZAVANTAJLARI

– Gövde sert cisimlere karşı oldukça hassastır. Aynadaki çizilmeler debi ölçüm hassasiyetini düşürebilmektedir

-Kompak tip olduğu için en ufak arızalarda sıvı teması kablo kopmalarında komple tüm kalorimetreyi değiştirmek gerekmektedir.

– İlk yatırım maliyeti elektromekanik kalorimetre göre %150-%300 daha fazladır.

-Temini daha zor ve teslim süresi daha uzundur.

-Yedek parça maliyeti, elektromekanik kalorimetreye göre çok pahalıdır

 

KAZAN DAİRESİNDE KALORİMETRE UYGULAMA ÖRNEĞİ

 

DAİRE İÇİ KALORİMETRE UYGULAMA ÖRNEĞİ

   

Sayaç Seçim Kriterleri

-Nominal debi ve hat çapına göre?

-Debimetre bağlantısına göre (dişli yada flanslı) ?

-Sayaç gövde uzunluğuna göre?

-Basınç sınıfına göre (PN16,PN25)?

-Basınç Kaybı ?

-Gidiş dönüş borusu arasındası mesafe (standart uzunluk 1,5m’dir)?

-Debimetre gidişe mi dönüşe mi montajlanacak ?

-Doğruluk Sınıfı?

-Debimetre sensör tipi (mekanik yada ultrasonik) ?

-Montaj şekli  (dikey, yatay ya da eğimli)?

-Güç kaynağı(uzun ömürlü pil yada harici besleme) ?

-Koruma Sınıfı(standart IP 54) ?

-Uzaktan okuma protokolü (Mbus, Pulse, Modbus)?

Kalorimetre Montajı için Gerekli Aksesuarlar

ISI POMPASI için kullanılan Kalorimetre (hibrid sistemler)

Hibrid sistemler için kalorimetrenin çalışabilmesi için en önemli özelliği gidiş dönüş sıcaklık sensor farkının en hassas derecede çalışmasıdır.

Sensus kalorimetrelerde, bu hassasiyet 0.5C olup en ufak sıcaklık farkını bile enerji olarak ölçebilmektedir.

AVM olan yapılarda daha önceki tecrübelerimize göre en dayanıklı ve uzun ömürlü çalışan elektromekanik mbus cıkıslı kalorimetrelerdir.

Bunun başlıca sebebleri;

-Kombine olmasından dolayı sensor, kart bozulmalarına karsı ucuz yedek parça değişimi, kolay stok

-İlk yatırım maliyeti ultrasonik kalorimetreye kıyasla %60-%50 uygundur.

-Büyük çaplarda, kaynak çapaklarından ve kireçlenmelerden etkilenmez.

Ultrasonik kalorimetre ile elektromekanik kalorimetrelerin görüntüleri de benzerdir aralarındaki tek fark

Debimetre tipidir. Birisi ultrasonik ses dalgası ile debiyi ölçer, diğeri çark tarama özelliği ile debiyi ölçmektedir.

Eğer sisteminizde flashing yapıyorsanız, elektromekanik hibrid kalorimetreyi kullanmanızı tavsiye ederim.

Sensus Su Sayacı ve Ultrasonik Kalorimetre Hakkında

Su Sayacı Şartnamesi M-Bus Çıkışlı

ASKİ Su Sayacı Yönetmeliği

Kullanım Kılavuzu vs Sensus

Kalorimetre Şartnamesi

ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU

             Kanun No. 5627                                                                                               

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

             Amaç

             MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır.

             Kapsam

             MADDE 2 – (1) Bu Kanun; enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekeleri ile ulaşımda enerji verimliliğinin artırılmasına ve desteklenmesine, toplum genelinde enerji bilincinin geliştirilmesine, yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik uygulanacak usûl ve esasları kapsar.

             (2) Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik önlemlerin uygulanması ile özellik veya görünümleri kabul edilemez derecede değişecek olan sanayi alanlarında işletme ve üretim faaliyetleri yürütülen, ibadet yeri olarak kullanılan, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan, yılın dört ayından daha az kullanılan, toplam kullanım alanı elli metrekarenin altında olan binalar, koruma altındaki bina veya anıtlar,  tarımsal binalar ve atölyeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.

          

 

  Tanımlar

             MADDE 3 – (1) Bu Kanunun uygulanmasında;

  1. a) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
  2. b) Genel Müdürlük: Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğünü,
  3. c) Kurul: Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulunu,

             ç) Kamu kesimi: Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler ve mahallî idareleri,

  1. d) Meslek odaları: Elektrik ve makina mühendisleri odalarını,
  2. e) Şirket: Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş kurumlar ile yaptıkları yetkilendirme anlaşması çerçevesinde, enerji verimliliği hizmetlerini yürütmek üzere yetki belgesi verilen enerji verimliliği danışmanlık şirketlerini,
  3. f) Yetkilendirilmiş kurumlar: Düzenlenen yetkilendirme anlaşması çerçevesinde, eğitim, yetkilendirme ve izleme faaliyetlerini yürütmek üzere Genel Müdürlük tarafından, Kurul onayı ile yetkilendirilen meslek odaları ve üniversiteleri,
  4. g) TEP: Ton Eşdeğer Petrolü,

             ğ) Atık: Kullanılmış lastikler, boya çamurları, solventler, plastikler, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yakıt olarak kullanılması uygun görülen atık yağlar ve diğer atıkları,

  1. h) Bina sahibi: Binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edeni,

             ı) Endüstriyel işletme: Elektrik üretim faaliyeti gösteren lisans sahibi tüzel kişiler dışındaki yıllık toplam enerji tüketimleri bin TEP ve üzeri olan, ticaret ve sanayi odası, ticaret odası veya sanayi odasına bağlı olarak faaliyet gösteren ve her türlü mal üretimi yapan işletmeleri,

  1. i) Enerji kimlik belgesi: Asgarî olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi,
  2. j) Enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan enerji tüketiminin azaltılmasını,
  3. k) Etüt: Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik imkânların ortaya çıkarılması için yapılan ve bilgi toplama, ölçüm, değerlendirme ve raporlama aşamalarından oluşan çalışmaları,
  4. l) Enerji verimliliği hizmetleri: Enerji verimliliği konusunda danışmanlık, eğitim, etüt ve uygulama hizmetlerini,
  5. m) Enerji yoğunluğu: Bir birim hasıla üretebilmek için tüketilen enerji miktarını,
  6. n) Enerji yöneticisi ve sertifikası: Bu Kanun kapsamına giren endüstriyel işletmelerde ve binalarda enerji yönetimi ile ilgili faaliyetleri yerine getirmekle sorumlu ve enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişi ile Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar veya enerji verimliliği danışmanlık şirketleri tarafından enerji yöneticileri için düzenlenen belgeyi,
  7. o) Enerji yönetimi: Enerji kaynaklarının ve enerjinin verimli kullanılmasını sağlamak üzere yürütülen eğitim, etüt, ölçüm, izleme, planlama ve uygulama faaliyetlerini,

             ö) Geri ödeme süresi: Endüstriyel işletmelerin mevcut sistemlerinde enerji verimliliğinin artırılması amacıyla hazırladıkları veya şirketlere hazırlattıkları projelerde ihtiyaç duyulan yatırım harcamalarının projede öngörülen tasarruflarla geri kazanılmasını sağlayan süreyi,

  1. p) Kojenerasyon: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin aynı tesiste eş zamanlı olarak üretimini,
  2. r) Uygulama anlaşması: Etüt çalışmaları ile belirlenen önlemlerin uygulanmasını gerçekleştirmek amacıyla şirketlerin yaptıkları anlaşmayı,
  3. s) Yakma tesisleri: Yakıtın yandığı yer ile bu yere bağlı parçalar ve atık gaz tertibatlarının dâhil olduğu ısı elde edilen tesisleri,

             ş) Yetki belgesi: Düzenlenen yetkilendirme anlaşmaları çerçevesinde, üniversitelere ve meslek odalarına eğitim, yetkilendirme ve izleme faaliyetlerini yürütmek üzere Kurul onayı ile Genel Müdürlük tarafından, şirketlere ise eğitim, etüt, danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini yürütmek üzere Genel Müdürlük, meslek odaları veya üniversiteler tarafından verilen belgeyi,

             ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kurul ve Yetkilendirmeler

             Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu

             MADDE 4 – (1) Enerji verimliliği çalışmalarının ülke genelinde tüm ilgili kuruluşlar nezdinde etkin olarak yürütülmesi, sonuçlarının izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu oluşturulur. Kurulca alınan kararların uygulanmasının takibi ve sekreterlik hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

             (2) Kurul; Bakanlığın Genel Müdürlüğün ilgilendirildiği müsteşar yardımcısı başkanlığında, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Bakanlık, Çevre ve Orman Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Türk Standartları Enstitüsü, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve Türkiye Belediyeler Birliğinin birer üst düzey temsilcisinden oluşur.

             (3) Kurulun görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

  1. a) Ulusal düzeyde enerji verimliliği stratejileri, planları ve programları hazırlamak, bunların etkinliğini değerlendirmek, gerektiğinde revize edilmelerini, yeni önlemlerin alınmasını ve uygulanmasını koordine etmek.
  2. b) Genel Müdürlük tarafından yürütülen enerji verimliliği çalışmalarını yönlendirmek ve enerji verimliliği hizmetlerinin yaygınlaştırılmasında, Genel Müdürlük tarafından meslek odalarına ve üniversitelere verilen yetki belgelerini onaylamak.
  3. c) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki uygulamalardan yararlanmak isteyen endüstriyel işletmelerin yaptıkları veya şirketlere hazırlattıkları uygulama projelerini, 8 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki gönüllü anlaşmaları onaylamak ve uygulamanın sonuçlarını izlemek.

             ç) Kurula verilen görevler kapsamında ve gerekli gördüğü hallerde, giderleri Genel Müdürlük bütçesinden karşılanmak üzere, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, üniversitelerin, özel sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile geçici ihtisas komisyonları oluşturmak.

  1. d) Yetkilendirilmiş kurumların, şirketlerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile her yıl Kasım ayında Genel Müdürlük tarafından düzenlenecek danışma kurulu toplantılarının gündemini ve toplantıya katılacak kuruluşları belirlemek, toplantı sonuç değerlendirmelerini ve önlem önerilerini onaylamak.
  2. e) Her yıl Ocak ayı içinde yetki belgesi ve enerji yöneticisi sertifikası bedellerini belirlemek ve yayımlamak.

             (4) Kurul her yıl Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında olmak üzere, dört kez olağan olarak toplanır. Ayrıca, Kurul Başkanının gerekli görmesi halinde, yapılan çağrı üzerine olağanüstü olarak da toplanır. Toplantı yeter sayısı için üçte iki çoğunluk aranır ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde Başkanın oyu iki oy sayılır.

             (5) Genel Müdürlük bütçesinden karşılanmak üzere, her toplantı günü için, Kurul Başkanı ve üyelerine, yılda dörtten fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2.000), uhdesinde herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

             Yetkilendirmeler

             MADDE 5 – (1) Enerji verimliliği hizmetlerinin yürütülmesine yönelik yetkilendirmeler ve bu kapsamdaki faaliyetler aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.

  1. a) Yetkilendirmeler ve yetki belgesine ilişkin işlemler şunlardır:

             1) Üniversitelere ve meslek odalarına uygulamalı eğitim yapabilmeleri ve şirketleri yetkilendirebilmeleri için Kurul onayı ile Genel Müdürlük tarafından yetki belgesi verilir. Bu belgeler bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirlenen usûl ve esaslara aykırı bir durum olmadıkça her beş yılda bir yenilenir. Yetki belgesi yenilenmeyen kurumların şirketlere verdikleri yetki belgeleri ile ilgili işlemler, süreleri doluncaya kadar Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

             2) Şirketlere  eğitim, etüt, danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini yürütmek üzere Genel Müdürlük ve/veya yetkilendirilmiş kurumlar tarafından yetki belgesi verilir. Bu belgeler bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirlenen usûl ve esaslara aykırı bir durum olmadıkça her üç yılda bir yenilenir. Şirketler, yetki belgesi bedelinin tamamını ve enerji yöneticisi sertifikası bedelinin yüzde onundan fazla olmamak kaydıyla Kurul tarafından belirlenen bölümünü yetkilendirme anlaşması yaptıkları kurum veya kuruluşa öder.

  1. b) Yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler, Genel Müdürlük tarafından kamuoyuna duyurulur.
  2. c) Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş kurumlar ve şirketler ile bunlar adına hareket eden görevlileri, enerji verimliliği ile ilgili çalışmaları sırasında elde ettikleri ve müşterilerinin ticarî ilişkilerine zarar verecek ticarî sırları gizli tutmakla yükümlüdür. Bu sırları gizli tutmakla yükümlü olanlar, görevlerinden ayrılmış olsalar dahi bu sırları kendi menfaatlerine ve başkalarının lehine kullanamaz.

             ç) Genel Müdürlük ve yetkilendirilmiş kurumlar tarafından yürütülecek faaliyetler şunlardır:

             1) Genel Müdürlük veya yetkilendirilmiş kurumlar, şirketlere yetki belgesi verir, enerji yöneticisi eğitimi ve sertifikalandırma faaliyetlerini yürütür.

             2) Yetkilendirilmiş kurumlar yetki belgesi verdikleri şirketlerin faaliyetlerini izler, bu Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına yönelik olarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil eden hususları otuz gün içerisinde Genel Müdürlüğe bildirir.

             3) Genel Müdürlük, televizyon ve radyo kanallarında yayınlanmak üzere bilinçlendirme ve bilgilendirme amaçlı eğitim programları, yarışmalar, kısa süreli film ve/veya çizgi filmler hazırlar veya hazırlattırır.

             4) Yetkilendirilmiş kurumlar Genel Müdürlüğe her yıl faaliyet raporu sunar.

  1. d) Şirketlerin görevleri şunlardır:

             1) Eğitim, sertifikalandırma, endüstriyel işletmeler, bina sahipleri veya yönetimleri ile  aralarında yapılan hizmet anlaşmaları çerçevesinde, etüt ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek.

             2) Enerji verimliliği etüt çalışması ile belirledikleri önlemlerin uygulanmasına yönelik projeyi hazırlamak.

             3) Uygulama anlaşması kapsamındaki tadilatları proje doğrultusunda gerçekleştirmek ve enerji tasarruf miktarını garanti etmek.

             4) Yetki aldıkları kuruma her yıl faaliyet raporu sunmak.

  1. e) Enerji tasarruf miktarı ile ilgili olarak yapılan uygulama anlaşması kapsamında garanti ettiği taahhüdünü, uygulama öncesi ve sonrası yapacağı ölçümlerle endüstriyel işletmenin ve yetkilendirildiği kurumun temsilcileri huzurunda kanıtlayamayan şirket, yetkilendirildiği kurum tarafından internet üzerinden ilan edilir. En fazla üç uygulama anlaşmasındaki taahhüdünü yerine getiremeyen şirketin yetki belgesi, bir yıl sonra yenilenebilmek üzere iptal edilir.
  2. f) Şirketlerin uygulama anlaşmaları kapsamında ölçümlerle kanıtladıkları tasarruf miktarları, yetkilendirildikleri kurumlar tarafından internet üzerinden ilan edilir.

             (2) Yetki belgesinin verilmesine, yetkilendirilecek kurumlarda ve şirketlerde aranacak niteliklere, yetki belgesi ve enerji yöneticisi sertifikasına ilişkin hususlar ile bu madde kapsamındaki yetkilendirmelere, faaliyetlere ve görevlere ilişkin usûl ve esaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.